Doświadczenie w odzyskiwaniu danych od 1996 roku
Odzyskiwaniem danych zajmuję się od 1996 roku. Przez ten czas technologie zapisu danych zmieniły się bardzo mocno – od klasycznych dysków IDE i SCSI, przez SATA i SAS, aż po nowoczesne dyski SSD i NVMe.
Zmieniały się również rodzaje awarii oraz metody pracy. Współczesne odzyskiwanie danych wymaga nie tylko doświadczenia, ale również specjalistycznego sprzętu, wiedzy z zakresu elektroniki, mechaniki dysków, pamięci NAND oraz struktury systemów plików i macierzy RAID.
Specjalistyczne wyposażenie laboratorium
Do diagnostyki i odzyskiwania danych wykorzystuję profesjonalne urządzenia przeznaczone do pracy z uszkodzonymi nośnikami.
Wyposażenie laboratorium obejmuje między innymi:
- systemy PC-3000 UDMA, PC-3000 Express oraz PC-3000 Portable III do pracy z dyskami HDD, SSD, NVMe, SAS i macierzami RAID
- stanowiska do wykonywania kopii technologicznych uszkodzonych nośników
- programatory pamięci i układów elektronicznych
- urządzenia do pracy z pamięciami NAND
- mikroskopy laboratoryjne
- kamerę IR termowizyjną
- profesjonalne stacje lutownicze i podgrzewacze
- zasilacze laboratoryjne i aparaturę pomiarową
- adaptery oraz osprzęt do różnych typów dysków i interfejsów
Sprzęt jest tylko jednym z elementów procesu. W wielu trudnych przypadkach kluczowe znaczenie ma prawidłowa diagnoza oraz dobór sposobu pracy do konkretnego modelu nośnika i rodzaju uszkodzenia.
W laboratorium wykonuję zarówno standardowe przypadki odzyskiwania danych, jak i zlecenia trudne, wymagające wieloetapowej diagnostyki, pracy z uszkodzoną elektroniką, firmware, głowicami, pamięciami oraz złożonymi strukturami RAID.
PC-3000 – podstawowe narzędzia do pracy z uszkodzonymi nośnikami
W laboratorium korzystam z kilku systemów PC-3000 UDMA, PC-3000 Express RAID oraz PC-3000 Portable III SSD przeznaczonych do diagnostyki, napraw technologicznych i wykonywania kopii uszkodzonych nośników.
W zależności od rodzaju nośnika i charakteru awarii wykorzystywane są między innymi stanowiska umożliwiające pracę z dyskami HDD, SSD, NVMe, SAS oraz macierzami RAID.
Systemy te pozwalają na znacznie bardziej zaawansowaną diagnostykę niż standardowe programy komputerowe i są przeznaczone do profesjonalnego odzyskiwania danych.
Nie każda rodzina dysków jest jednak obsługiwana w trybie technologicznym. W takich sytuacjach konieczna jest diagnostyka elektroniki i zastosowanie innych metod pracy.
Praca z elektroniką dysków HDD, SSD i NVMe
Znaczna część przypadków odzyskiwania danych wymaga pracy bezpośrednio z elektroniką nośnika.
W laboratorium wykonywana jest między innymi diagnostyka zasilania, kontrolerów, pamięcią NAND, pamięci ROM, elementów zabezpieczających oraz układów odpowiedzialnych za komunikację z nośnikiem.
Do takich prac wykorzystuję mikroskopy, urządzenia pomiarowe, stacje lutownicze, programatory oraz specjalistyczne narzędzia do odczytu i programowania pamięci.
W przypadku SSD i NVMe szczególnie istotna jest właściwa diagnoza, ponieważ wielokrotne próby uruchamiania uszkodzonego nośnika mogą pogłębić awarię.
Komory laminarne do pracy z dyskami HDD
Posiadam dwie komory laminarne wykorzystywane przy pracach wymagających otwarcia obudowy dysku twardego.
Są one używane między innymi podczas wymiany zespołów głowic, kontroli stanu powierzchni magnetycznych talerzy oraz innych prac przy mechanice dysków HDD.
Diagnostyka macierzy RAID i serwerów
Odzyskiwanie danych z macierzy RAID wymaga nie tylko prawidłowego odczytu poszczególnych dysków, ale również odtworzenia parametrów całej macierzy.
W laboratorium wykonywana jest analiza między innymi:
- kolejności dysków
- wielkości stripe
- rodzaju RAID
- sposobu zapisu parzystości
- stanu poszczególnych nośników
- uszkodzeń logicznych powstałych po nieprawidłowej odbudowie macierzy
Po wykonaniu kopii źródłowych nośników macierz może zostać odtworzona w środowisku wirtualnym bez dalszej pracy na oryginalnych dyskach.
Kopia nośnika przed odzyskiwaniem danych
Jedną z podstawowych zasad profesjonalnego odzyskiwania danych jest ograniczenie pracy na oryginalnym nośniku.
Jeżeli stan techniczny dysku na to pozwala, wykonywana jest możliwie kompletna kopia technologiczna. Dalsza analiza struktury danych odbywa się na kopii, a nie na oryginalnym dysku klienta.
W przypadku nośników niestabilnych proces kopiowania może wymagać wielokrotnych prób odczytu, pomijania uszkodzonych obszarów oraz odpowiedniego dostosowania parametrów pracy.
Rzeczywiste zlecenia, a nie materiały katalogowe
Zdjęcia prezentowane na stronie Ram-serwis pochodzą z rzeczywistych prac wykonywanych w laboratorium.
Zdjęcia pokazują między innymi:
- uszkodzone dyski HDD
- elektronikę SSD i NVMe
- macierze RAID
- pracę przy mikroskopie
- komory laminarne
- stanowiska PC-3000
- rzeczywiste etapy diagnozy i wykonywania kopii danych
Opisy przypadków również powstają na podstawie rzeczywistych zleceń.
Szczegółowe procedury technologiczne stosowane podczas odzyskiwania danych nie są publikowane, ponieważ są dobierane indywidualnie do konkretnego przypadku i stanowią część know-how laboratorium.
Odzyskiwanie danych z różnych typów nośników
W laboratorium wykonywane są zlecenia odzyskiwania danych między innymi z:
- dysków zewnętrznych i wewnętrznych HDD
- dysków ze złączem USB
- dysków SSD
- dysków NVMe
- dysków SAS
- macierzy RAID
- serwerów i urządzeń NAS
- kart pamięci i innych nośników pamięci
Każdy przypadek rozpoczyna się od diagnozy i oceny stanu technicznego nośnika.
Zobacz niektóre przypadki odzyskiwania danych
Na stronie publikuję wybrane realizacje pokazujące rzeczywiste awarie oraz przebieg prac wykonanych w laboratorium Ram-serwis Odzyskiwanie Danych.
- Samsung 850 EVO po spaleniu
- Toshiba KBG30ZMV256G
- WD My Cloud RAID5
- WD5000KMVW
- RAID1 po przepięciu
- Hitachi po pożarze
Masz uszkodzony nośnik z ważnymi danymi?
Jeżeli dysk nie jest wykrywany, stuka, został zalany, uszkodzony mechanicznie, elektronicznie lub macierz RAID przestała działać, najbezpieczniej przerwać dalsze próby uruchamiania nośnika i przekazać go do diagnozy.
Na podstawie diagnozy można określić charakter uszkodzenia, możliwości odzyskania danych oraz dalszy sposób postępowania.