Budowa i działanie oprogramowania układowego SA

Budowa i działanie oprogramowania układowego SA (Service Area) w dyskach HDD

Service Area (SA) to ukryta część powierzchni talerzy dysku, w której zapisane jest oprogramowanie sterujące jego działaniem – tzw. firmware.
To kluczowy element, który decyduje o prawidłowym rozruchu i funkcjonowaniu każdego dysku twardego HDD.
W Ram-Serwis w Poznaniu wykonujemy pełną diagnostykę, naprawy i rekonstrukcje SA dla wszystkich głównych producentów – Seagate, Western Digital, Samsung, Toshiba i Hitachi/HGST.

Podział firmware – ROM i SA

Odczyt terminalem ROM dysku Seagate
Odczyt terminalem ROM dysku Seagate

Oprogramowanie dysku HDD składa się z dwóch części: kodu w pamięci ROM oraz zestawu modułów na talerzach, czyli Service Area (SA).
ROM zawiera dane startowe i adaptacyjne, a SA – zasadniczą logikę działania i tablice sterujące.

Struktura i moduły SA

Struktura i moduły SA dysku Western Digital
Struktura i moduły SA dysku Western Digital

SA składa się z dziesiątek modułów, z których każdy pełni określoną funkcję. Najważniejsze z nich to: P-List, G-List, Translator, SMART, Loader, Overlay i Adaptives.
Moduły są powielone w dwóch kopiach SA (dla bezpieczeństwa), a dostęp do nich możliwy jest wyłącznie przez komendy serwisowe.

Różnice konstrukcyjne między producentami

Seagate

Seagate stosuje rozbudowaną strukturę SA z systemem plików DIR i modułami APP, CERT, SMART, Translator.
Typowe błędy: LED 000000CC, BD, CE – wynikają z uszkodzeń translatora lub niezgodności ROM–SA.

Western Digital

Firmware WD ma moduły numerowane (01–49) i strukturę typu track.
Kluczowa jest zgodność modułu 02 z ROM-em.
Uszkodzenia SA mogą powodować błędy translatora, SMART lub błędne ID w BIOS.

Samsung

Firmware Samsunga ma mniej modułów, ale jest silnie powiązane z ROM-em i podpisane CRC.
Typowe objawy uszkodzeń: restart MCU, brak identyfikacji dysku.

Toshiba

Firmware Toshiby jest ukryte i trudne w analizie bez odpowiednich narzędzi programowych.
Uszkodzenia SA często powodują „0 MB” pojemności lub brak inicjalizacji.

Hitachi / HGST

Rozbudowane, wielowarstwowe struktury SA, duży nacisk na kontrolę CRC.
W przypadku niespójności firmware – dysk nie startuje, mimo że mechanicznie jest sprawny.

Proces ładowania firmware po starcie

  1. Procesor MCU uruchamia się z kodu w ROM.
  2. Wyszukuje i odczytuje ścieżki SA z talerzy.
  3. Ładuje moduły Loader, DIR, Overlay do pamięci.
  4. Inicjalizuje głowice i weryfikuje defekty P-List i G-List.
  5. Tworzy translator i zgłasza urządzenie do BIOS-u.

Każda awaria któregoś z etapów = brak inicjalizacji, mimo że dysk kręci talerzami.

Typowe objawy uszkodzeń SA

  • Dysk widoczny jako „0 MB” lub nie wykrywany w BIOS.
  • Błędne dane SMART lub brak identyfikacji modelu.
  • Cykliczne klikanie głowic, restart MCU.
  • Brak reakcji po wymianie PCB (niespójny ROM).

Diagnostyka i naprawa

Naprawa SA wymaga dostępu serwisowego i narzędzi klasy PC-3000.
W Ram-Serwis wykonujemy pełny backup SA, analizę modułów, naprawę translatorów, synchronizację ROM ↔ SA i weryfikację kopii danych.
Żadne takie działania nie ingerują w obszar zapisu danych użytkownika (user area).

Typowe błędy SA

ObjawPrzyczynaProducent
Brak ID, dysk nie startujeUszkodzony moduł adaptivesSeagate, WD
Dysk 0 MBTranslator ErrorSeagate, Toshiba
Dysk w stanie BSYFirmware Overlay lub Moduł DIRSeagate
Dysk wykrywa się z błędną nazwąBłąd w mod. ID / Module 02WD, Hitachi
Cykanie głowicBłąd servo adaptivesSeagate, Samsung
Wolne działanieG-List / SMART ErrorWD, Toshiba

Bezpieczeństwo i dane użytkownika

Odbudowa SA wykonywana jest w trybie odczytu, a dane użytkownika kopiowane sektor po sektorze po zakończeniu naprawy.
Nie wykonujemy modyfikacji firmware bez pełnego backupu.
Wszystkie procedury są zgodne z polityką bezpieczeństwa i poufności danych.

 

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy mogę sam naprawić firmware dysku?

Nie. SA wymaga dostępu do komend niskopoziomowych (Vendor Specific). Samodzielne próby mogą uszkodzić moduły adaptacyjne i utrudnić późniejsze odzyskanie danych.

Czy wymiana elektroniki (PCB) pomoże?

Tylko jeśli ROM zostanie skopiowany z oryginalnej płytki. Każdy ROM zawiera unikalne dane adaptacyjne, dopasowane do konkretnego zestawu głowic.

Czy można odzyskać dane po uszkodzeniu SA?

Tak. W większości przypadków możliwa jest rekonstrukcja SA i wykonanie pełnego obrazu danych. Warunkiem jest sprawność głowic i powierzchni talerzy.

Co się dzieje, gdy ROM i SA są niespójne?

Dysk nie startuje – firmware nie może załadować modułów, bo dane adaptacyjne nie pasują. Wymagana jest synchronizacja ROM ↔ SA w laboratorium.

Jak długo trwa naprawa SA?

Zazwyczaj od kilku godzin do 1–2 dni roboczych, zależnie od modelu i skali uszkodzenia. Najwięcej czasu zajmuje diagnostyka integralności modułów.

Podsumowanie

Service Area to serce każdego dysku twardego.
Bez jego poprawnego działania dysk nie jest w stanie odczytać danych użytkownika.
Naprawa SA to operacja wymagająca doświadczenia, sprzętu i wiedzy o strukturze firmware.
W Ram-Serwis Odzyskiwanie Danych wykonujemy takie naprawy od wielu lat bezpiecznie, skutecznie i z pełnym zachowaniem poufności danych.


Dysk stuka i nie chce się zbotować prawidłowo?

Dysk stuka i nie chce się zbotować prawidłowo?

Dyski talerzowe HDD podczas awarii wydają dziwne dźwięki stukania lub bzyczenia, szurania. Nie uruchamiaj tego dysku.

Zgłoś sie do nas! Pomożemy.